1869.
Na osnovu člana 184 stav 2 tačka 3 Zakona o radu ("Službeni list CG", br. 74/19, 8/21, 59/21, 68/21, 145/21, 77/24, 86/24 i 122/25), Reprezentativni sindikat prosvjete Crne Gore i Vlada Crne Gore zaključuju
GRANSKI
KOLEKTIVNI UGOVOR ZA OBLAST PROSVJETE
("Službeni list Crne Gore", br. 140/25 od 01.12.2025)
I. OSNOVNE ODREDBE
Član 1
Ovim kolektivnim ugovorom (u daljem tekstu: Ugovor), Reprezentativni sindikat prosvjete Crne Gore (u daljem tekstu: Sindikat) i Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) uređuju, u skladu sa zakonom i Opštim kolektivnim ugovorom, pojedina prava i obaveze zaposlenih u javnim ustanovama u oblasti predškolskog vaspitanja i obrazovanja, osnovnog obrazovanja i vaspitanja, srednjeg opšteg obrazovanja (gimnazija), stručnog obrazovanja i vaspitanja i obrazovanja djece sa posebnim obrazovnim potrebama (u daljem tekstu: ustanova) i prava i obaveze poslodavaca prema zaposlenima, kao i međusobna prava i obaveze ugovornih strana.
Član 2
Ovaj Ugovor se neposredno primjenjuje.
Na prava i obaveze koji nijesu uređeni ovim Ugovorom, primjenjuju se odredbe zakona i Opšteg kolektivnog ugovora.
Član 3
Članovima uže porodice, u smislu ovog Ugovora, smatraju se: bračni, odnosno vanbračni supružnik ili partner u zajednici života lica istog pola, djeca (bračna, vanbračna, usvojena i pastorčad), braća, sestre, roditelji, usvojilac i staratelj.
Član 4
Izrazi koji se u ovom Ugovoru koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.
II. RADNI ODNOSI
Član 5
Prije početka školske godine, po pravilu do 10. avgusta, direktori ustanova su dužni da, u skladu sa aktom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta ustanove i aktom o normativima i standardima za sticanje sredstava iz javnih prihoda za ustanove koje realizuju javno važeće obrazovne programe, izvrše raspodjelu časova i radnih mjesta i dostave organu državne uprave nadležnom za poslove prosvjete (u daljem tekstu: Ministarstvo) liste zaposlenih kojima nedostaju časovi do pune norme i broj slobodnih neraspoređenih časova.
U postupku sačinjavanja liste zaposlenih iz stava 1 ovog člana i rasporeda nastavnika, Ministarstvo ostvaruje saradnju sa predstavnicima Sindikata.
Član 6
Predškolska ustanova, odnosno osnovna škola koja ima vaspitnu jedinicu, odnosno područnu ustanovu, dužna je da, prije raspisivanja konkursa za popunu upražnjenog radnog mjesta u sjedištu ustanove na neodređeno vrijeme, raspiše interni oglas.
Na interni oglas iz stava 1 ovog člana imaju pravo da se prijave zaposleni koji rade na neodređeno vrijeme u vaspitnoj jedinici, odnosno područnoj ustanovi te predškolske ustanove, odnosno osnovne škole, s tim da prednost ima zaposleni sa više radnog iskustva u vaspitnoj jedinici, odnosno područnoj ustanovi.
Član 7
Prije raspisivanja konkursa za popunu slobodnog radnog mjesta na neodređeno vrijeme, zaposleni na neodređeno vrijeme koji od mjesta prebivališta do radnog mjesta putuje više od 10 km u istoj ili drugoj opštini može se sporazumno preuzeti u drugu ustanovu, ako ispunjava uslove propisane zakonom i aktom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta, uz saglasnost zaposlenog.
Zaposleni iz stava 1 ovog člana prijavljuje se direktoru ustanove.
Spisak zaposlenih iz stava 1 ovog člana direktor ustanove dostavlja Ministarstvu i Sindikatu.
Ministarstvo, zajedno sa Sindikatom, sačinjava listu zaposlenih iz stava 1 ovog člana i dostavlja je direktorima ustanova.
1. Stručno usavršavanje
Član 8
Zaposleni ima pravo i obavezu da se, u toku radnog odnosa, stalno stručno osposobljava i usavršava i da na osnovu stručnog usavršavanja unapređuje svoj rad, u skladu sa zakonom.
Poslodavac je obavezan da utvrdi način stručnog osposobljavanja i usavršavanja zaposlenih, u skladu sa prioritetima i programima i sredstvima obezbijeđenim u budžetu Ministarstva.
Ako poslodavac ne obezbijedi upućivanje zaposlenog na stručno usavršavanje, zaposleni ne može da snosi posljedice po ovom osnovu.
2. Izmjena ugovora o radu
Član 9
Pored slučajeva utvrđenih zakonom, poslodavac i zaposleni mogu ponuditi izmjenu ugovora o radu i u sljedećim slučajevima:
   - sporazumnog preuzimanja nastavnika za dopunu do pune norme časova, za školsku godinu, odnosno dok postoji potreba poslodavca, u skladu sa zakonom,
   - raspoređivanja zaposlenog na radno mjesto sa višim nivoom stručne kvalifikacije u odnosu na postojeći nivo kvalifikacije, na osnovu obrazovanja, stručnog osposobljavanja i usavršavanja.
3. Odmori i odsustva
Član 10
Ako u ustanovi priroda posla ne dozvoljava prekid rada, odnosno potpunu primjenu rasporeda korišćenja dnevnog odmora, poslodavac je dužan da organizaciju posla sprovede tako da svi zaposleni iskoriste pravo na dnevni odmor.
Član 11
Dužina trajanja godišnjeg odmora utvrđuje se u zavisnosti od: dužine radnog staža, invalidnosti, zdravstvenog stanja i drugih uslova u kojima zaposleni živi i radi.
Ustanova je dužna da zaposlenom, koji u kalendarskoj godini ima godinu dana radnog staža, obezbijedi korišćenje godišnjeg odmora u trajanju od 20 radnih dana uvećanog po osnovu:
   1) dužine radnog staža:
      - od 1 do 15 godina - četiri radna dana,
      - od 16 do 25 godina - pet radnih dana,
      - od 26 do 35 godina - šest radnih dana,
      - preko 35 godina - osam radnih dana;
   2) invalidnosti, socijalnih uslova i zdravstvenog stanja:
      - tri radna dana zaposlenom - licu sa invaliditetom,
      - tri radna dana samohranom roditelju djeteta do 16 godina života,
      - tri radna dana roditelju dvoje ili više djece do 16 godina života,
      - tri radna dana zaposlenom koji u svom domaćinstvu izdržava dijete sa smetnjama i teškoćama u razvoju.
Član 12
Zaposleni ima pravo da odsustvuje sa rada uz naknadu zarade (plaćeno odsustvo), pored slučajeva utvrđenih zakonom, u toku jedne kalendarske godine ukupno najviše do sedam radnih dana, i u sljedećim slučajevima:
   - teže bolesti člana uže porodice - sedam radnih dana,
   - zaključivanja braka - pet radnih dana,
   - rođenja i usvojenja djeteta - tri radna dana,
   - porođaja člana uže porodice - jedan radni dan,
   - zaštite i otklanjanja posljedica u domaćinstvu prouzrokovanih elementarnim nepogodama - tri radna dana,
   - učestvovanja u sindikalnim, kulturnim, sportskim i drugim javnim manifestacijama od nacionalnog i međunarodnog značaja - dva radna dana,
   - korišćenja rekreativnog odmora i banjskog liječenja u organizaciji Sindikata - sedam radnih dana,
   - smrti srodnika izvan uže porodice, zaključno sa trećim stepenom krvnog srodstva, odnosno sa drugim stepenom tazbinskog srodstva - jedan radni dan,
   - njege djeteta sa smetnjama i teškoćama u razvoju - tri radna dana,
   - dobrovoljnog davanja krvi - jedan radni dan,
   - dobrovoljnog davanja tkiva, ćelija i organa - prema medicinskoj dokumentaciji,
   - polaganja stručnog ispita koji je u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - pet radnih dana,
   - polaganja stručnog ispita koji nije u vezi sa obavljanjem poslova kod poslodavca - dva radna dana,
   - selidbe sopstvenog domaćinstva na području istog naseljenog mjesta - jedan radni dan, i
   - selidbe sopstvenog domaćinstva iz jednog u drugo naseljeno mjesto - tri radna dana.
Pravo na plaćeno odsustvo iz stava 1 al. 1 do 11 ovog člana ostvaruje se nezavisno od broja radnih dana za koje je zaposleni, po osnovu drugih slučajeva iz stava 1 ovog člana, iskoristio pravo na plaćeno odsustvo u jednoj kalendarskoj godini.
Zaposleni ima pravo i na plaćeno odsustvo u trajanju od dva radna dana u toku jedne kalendarske godine, uz obavještavanje poslodavca, bez obaveze podnošenja dokaza o opravdanosti odsustva.
U cilju ostvarivanja prava na plaćeno odsustvo, zaposleni je dužan da podnese pisani zahtjev, odnosno da najkasnije u roku od osam dana nakon korišćenja tog odsustva podnese dokaz o opravdanosti odsustva sa rada, osim ako je razlog tog odsustva opštepoznat.
Plaćeno odsustvo može da se koristi isključivo u vrijeme kad se predviđeni slučaj dogodio.
Član 13
Poslodavac je dužan da zaposlenom odobri neplaćeno odsustvo do 30 dana u toku jedne kalendarske godine u sljedećim slučajevima:
   - njege člana uže porodice usljed teže bolesti,
   - liječenja člana porodice van mjesta boravka ili u inostranstvu,
   - liječenja o sopstvenom trošku,
   - učestvovanja u kulturnim, sportskim ili drugim manifestacijama od nacionalnog značaja,
   - doškolovavanja,
   - izrade master rada,
   - učešća u naučnoistraživačkom projektu,
   - izrade doktorske disertacije.
Izuzetno od stava 1 ovog člana, na zahtjev zaposlenog i ako to ne remeti proces rada, poslodavac može omogućiti zaposlenom pravo na neplaćeno odsustvo u trajanju dužem od 30 dana.
Pravo na neplaćeno odsustvo u trajanju dužem od 30 dana u toku jedne kalendarske godine zaposleni ima u slučaju njege ili liječenja člana uže porodice, na osnovu podnesene medicinske dokumentacije.
Za ostvarivanje prava na neplaćeno odsustvo zaposleni je dužan da podnese pisani zahtjev nadležnom organu ustanove.
III. ZAŠTITA I ZDRAVLJE NA RADU
Član 14
Poslodavac je dužan da izvrši kolektivno osiguranje za zaposlene od posljedica nesrećnog slučaja na poslu i van posla i rizika smrti usljed bolesti u iznosu od 2,5 eura po zaposlenom.
Poslodavac je dužan da Sindikatu dostavi zaključenu polisu osiguranja.
Član 15
U ustanovi može da se vrši video nadzor do pristupa u službeni ili učenički prostor, radi bezbjednosti lica i imovine, kontrole ulaska ili izlaska iz službenog ili učeničkog prostora ili ako zbog prirode posla, postoji mogući rizik za zaposlene i učenike, u skladu sa zakonom, bez mogućnosti ugradnje video nadzora u službenim i učeničkim prostorijama u kojima se neposredno izvodi nastava.
IV. ZARADE, NAKNADE I OSTALA PRIMANJA
Član 16
Zavisno od nivoa kvalifikacije obrazovanja, složenosti poslova, odgovornosti i drugih elemenata bitnih za vrednovanje određenog posla, pojedina zvanja raspoređuju se u sljedeće grupe poslova i izražavaju se u koeficijentima, i to:

Dodaci na osnovnu zaradu, utvrđeni propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete su:
   1) koordinator vaspitnog rada u objektima koji su van sjedišta ustanove 4% osnovne zarade;
   2) rad u inkluzivnoj nastavi bez asistenta u nastavi 5% osnovne zarade;
   3) za rad u ustanovi koja je udaljena više od 5 km od puta gdje nema infrastrukture, nema organizovanog prevoza i nema sopstvenog prevoza do škole 5% osnovne zarade;
   4) za rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   5) vaspitač koji izvodi vaspitno obrazovni rad 6% osnovne zarade;
   6) vaspitač, nastavnik engleskog jezika za rad u grupi koju pohađa više od 20% djece od broja propisanog zakonom 3% osnovne zarade;
   7) medicinska sestra u grupi koju pohađa više od 20% djece od broja propisanog zakonom 3% osnovne zarade;
   8) sekretar u ustanovi koja broji od 150 do 500 djece 3%; od 501 do 1000 djece 5% a preko 1000 djece 3% osnovne zarade;
   9) računovođa, administrativni i računovodstveno-finansijski poslovi u ustanovi, koja broji od 150 do 500 djece 3%, od 501 do 1000 djece 4%, a preko 1000 djece 5% osnovne zarade;
   10) defektolog-logoped, defektolog, nutricionista, bibliotekar u ustanovi koja broji od 500 do 1500 djece 3% i preko 1500 djece 5% osnovne zarade;
   11) pedagog, psiholog od 150 djece do 450 djece 4% i preko 450 djece 3% osnovne zarade;
   12) ICT koordinator u ustanovi koja broji od 500 do 1500 djece 3% i preko 1500 djece 5% osnovne zarade;
   13) zaposleni na poslovima pripremanja hrane, pripremanja i serviranja hrane 10% osnovne zarade.

Dodaci na osnovnu zaradu, utvrđeni propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete su:
   1) odjeljenjsko starješinstvo 12% osnovne zarade;
   2) vaspitač koji izvodi vaspitno obrazovni rad 6% osnovne zarade;
   3) rad u kombinovanim odjeljenjima: sa dva razreda 7% osnovne zarade, sa tri razreda 10% osnovne zarade, sa četiri i više razreda 15% osnovne zarade;
   4) rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   5) rad u inkluzivnoj nastavi u I ciklusu bez asistenta u nastavi 5% osnovne zarade;
   6) rad u školi koja je udaljena više od 5 km od puta gdje nema infrastrukture, nema organizovanog prevoza i nema sopstvenog prevoza do škole 5% osnovne zarade;
   7) izvođenje četiri i više predmeta u predmetnoj nastavi 5% osnovne zarade;
   8) sekretar u ustanovi koja broji od 150 - 500 učenika 3%; od 501 do 1000 učenika 5% a preko 1000 učenika 3% osnovne zarade;
   9) računovođa, administrativni i računovodstveno-finansijski poslovi u ustanovi, koja broji od 150 do 500 učenika 3%, od 501 do 1000 učenika 4%, a preko 1000 učenika 5% osnovne zarade;
   10) defektolog-logoped, defektolog, bibliotekar u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3% i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   11) ICT koordinator u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3% i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   12) pedagog, psiholog od 150 učenika do 450 učenika 4% i preko 450 učenika 3% osnovne zarade;

Dodaci na osnovnu zaradu, utvrđeni propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete su:
   1) odjeljenjsko starješinstvo 12% osnovne zarade;
   2) vaspitač koji izvodi vaspitno obrazovni proces 6% osnovne zarade;
   3) koordinator vaspitnog rada u objektima koji su van sjedišta ustanove 4% osnovne zarade;
   4) rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   5) rad u inkluzivnoj nastavi u predškolskoj ustanovi bez asistenta u nastavi 5% osnovne zarade;
   6) rad u inkluzivnoj nastavi u I ciklusu bez asistenta u nastavi 5% osnovne zarade;
   7) rad u kombinovanim odjeljenjima: sa dva razreda 7%, sa tri razreda 10% osnovne zarade, sa četiri i više razreda 15% osnovne zarade;
   8) rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   9) rad u školi koja je udaljena više od 5 km od puta gdje nema infrastrukture, nema organizovanog prevoza i nema sopstvenog prevoza do škole 5% osnovne zarade;
   10) izvođenje četiri i više predmeta po različitim predmetnim programima 5% osnovne zarade;
   11) izvođenje četiri i više predmeta u predmetnoj nastavi 5% osnovne zarade;
   12) sekretar u ustanovi koja broji od 150 do 500 učenika 3%; od 501 do 1000 učenika 5 % a preko 1000 učenika 3% osnovne zarade;
   13) računovođa, administrativni i računovodstveno-finansijski poslovi u ustanovi, koja broji od 150 do 500 učenika 3%, od 501 do 1000 učenika 4%, a preko 1000 učenika 5% osnovne zarade;
   14) defektolog-logoped, defektolog, nutricionistabibliotekar u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3 % i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   15) pedagog, psiholog od 150 učenika do 450 učenika 4% i preko 450 učenika 3% od osnovne zarade;
   16) ICT koordinator u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3% i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   17) zaposleni na poslovima pripremanja hrane, pripremanja i serviranja hrane 10% osnovne zarade.

Dodaci na osnovnu zaradu, utvrđeni propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete su:
   1) odjeljenjsko starješinstvo 12% osnovne zarade;
   2) rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   3) izvođenje četiri i više predmeta po različitim predmetnim programima 5% osnovne zarade;
   4) organizator praktičnog obrazovanja 3% osnovne zarade;
   5) sekretar u ustanovi koja broji od 150 do 500 učenika 3% od 501 do 1000 učenika 5 % a preko 1000 učenika 3% osnovne zarade;
   6) računovođa, administrativni i računovodstveno-finansijski poslovi u ustanovi, koja broji od 150 do 500 učenika 3%, od 501 do 1000 učenika 4 % a preko 1000 učenika 5% osnovne zarade;
   7) defektolog-logoped, defektolog, bibliotekar u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3 % i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   8) ICT koordinator u ustanovi koja broji od 500 do 1500 učenika 3% i preko 1500 učenika 5% osnovne zarade;
   9) pedagog, psiholog od 150 učenika do 450 učenika 4% i preko 450 učenika 3% osnovne zarade.

Dodaci na osnovnu zaradu, utvrđeni propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete su:
   1) odjeljenjsko starješinstvo 12% osnovne zarade;
   2) vaspitač koji izvodi vaspitno obrazovni proces 6% osnovne zarade;
   3) za rad u dvije ili više ustanova 5% osnovne zarade;
   4) za izvođenje četiri i više predmeta po različitim predmetnim programima 5% osnovne zarade;
   5) zaposleni na poslovima pripremanja hrane, pripremanja i serviranja hrane 10% osnovne zarade.
Član 17
Osnovna zarada zaposlenog uvećava se za čas preko norme, a najviše do 1/4 norme propisane zakonom.
Čas preko norme obračunava se po cijeni časa koji se utvrđuje na osnovu osnovne zarade zaposlenog.
Član 18
Zaposlenima u ustanovama iz člana 16 Tabela A, B, C, D i E ovog Ugovora osnovna zarada uvećava se po osnovu:
   1) stečenog nastavničkog zvanja:
      - nastavnik-mentor 0.40 obračunske vrijednosti koeficijenta,
      - nastavnik-savjetnik 0.60 obračunske vrijednosti koeficijenta,
      - nastavnik-viši savjetnik 0.80 obračunske vrijednosti koeficijenta,
      - nastavnik-istraživač 1.0 obračunske vrijednosti koeficijenta;
   2) stečenog naučnog zvanja:
      - magistar/master 0.60 obračunske vrijednosti koeficijenta,
      - doktor nauka 1.0 obračunske vrijednosti koeficijenta;
   3) rukovođenja u ustanovi, za vrijeme trajanja mandata:
      - za rukovodioca u ustanovi koja broji do 450 djece/učenika 0.70 obračunske vrijednosti koeficijenta,
      - za rukovodioca i pomoćnika rukovodioca ustanove koja broji preko 450 djece/učenika 0.50 obračunske vrijednosti koeficijenta.
Član 19
Dodatak za rad noću, rad u dane državnog ili vjerskog praznika i rad duži od punog radnog vremena (prekovremeni rad) određuje se po času najmanje:
   - 40% za rad noću (između 22 sata i 6 sati narednog dana),
   - 150% za rad na dan državnog ili vjerskog praznika,
   - 40% za prekovremeni rad,
   - 10% za dvokratni rad.
Izuzetno od stava 1 alineja 4 ovog člana, uvećanje zarade za dvokratni rad ne pripada zaposlenima koji su raspoređeni na radna mjesta na kojima se radno vrijeme utvrđuje na osnovu fonda časova, u skladu sa posebnim zakonom.
Uvećanje zarade iz stava 1 ovog člana ne ulazi u minimalnu zaradu.
U slučaju kad je zaposleni ispunio uslove za uvećanje zarade po više osnova iz stava 1 ovog člana, procenti povećanja se sabiraju.
Član 20
U postupku pripreme predloga propisa kojim se, u skladu sa zakonom kojim se uređuju zarade zaposlenih u javnom sektoru, uređuje dodatak na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete, Ministarstvo nadležno za oblast prosvjete je dužno da obavi konsultacije sa Sindikatom i da, prije upućivanja predloga propisa Vladi, pribavi pisanu saglasnost Sindikata.
Član 21
Osnovna zarada zaposlenog uvećava se za svaku započetu godinu radnog staža (minuli rad), i to:
   - do 10 godina 0,5%,
   - od 11 do 20 godina 0,75%,
   - preko 20 godina 1%.
Član 22
Zaposlenom pripada naknada zarade za vrijeme odsustvovanja sa rada u visini od 100% njegove zarade, po času, kao da je na radu:
   - za dane državnih i vjerskih praznika, u skladu sa zakonom,
   - za vrijeme korišćenja godišnjeg odmora,
   - za dane plaćenog odsustva,
   - za vrijeme stručnog usavršavanja i osposobljavanja po zahtjevu poslodavca,
   - za dane odsustvovanja sa rada po osnovu učešća u radu organa poslodavca, organa Sindikata, državnih i drugih organa u svojstvu člana istih, odnosno po njihovom pozivu,
   - za vrijeme odbijanja da radi kad nijesu sprovedene propisane mjere zaštite i zdravlja na radu.
Član 23
Zaposlenom pripada naknada zarade za vrijeme privremene spriječenosti za rad (bolovanje) u visini 90% od osnova za naknadu utvrđenu zakonom, osim za slučajeve predviđene zakonom u kojima se osnov za naknadu za vrijeme spriječenosti za rad isplaćuje u visini od 100%.
Član 24
Nastavnik čiji učenik osvoji prvo, drugo ili treće mjesto na državnom ili međunarodnom takmičenju iz nastavnog predmeta ima pravo na nagradu u iznosu od:
   - osam obračunskih vrijednosti koeficijenta za prvo mjesto,
   - šest obračunskih vrijednosti koeficijenta za drugo mjesto,
   - četiri obračunske vrijednosti koeficijenta za treće mjesto.
Član 25
Poslodavac je dužan da isplati naknade po osnovu jubilarnih nagrada za rad u ustanovama do kraja tekuće godine, i to:
   - za 10 godina rada dvije obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - za 20 godina rada tri obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - za 30 godina rada četiri obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - za 40 godina rada pet obračunskih vrijednosti koeficijenta.
Član 26
Poslodavac je dužan da zaposlenom, odnosno njegovoj užoj porodici, obezbijedi pomoć u slučaju:
   - smrti zaposlenog - u iznosu od najmanje tri minimalne neto zarade propisane za zaposlene na radnim mjestima sa VI i višim nivoom kvalifikacije obrazovanja,
   - smrti člana uže porodice - u iznosu od najmanje dvije minimalne neto zarade propisane za zaposlene na radnim mjestima sa VI i višim nivoom kvalifikacije obrazovanja,
   - nabavke ortopedskih, očnih, ušnih i drugih pomagala za zaposlenog ili člana njegove uže porodice - u iznosu do 11 obračunskih vrijednosti koeficijenta, ako sredstva za njihovu nabavku nijesu obezbijeđena od strane Fonda za zdravstveno osiguranje Crne Gore.
Član 27
Zaposlenom, odnosno njegovoj užoj porodici poslodavac može da isplati jednokratnu pomoć ako su obezbijeđena finansijska sredstva, i u slučaju:
   1) duže ili teže bolesti, nabavke ljekova, zdravstvene rehabilitacije zaposlenog ili člana njegove uže porodice u iznosu do 11 obračunskih vrijednosti koeficijenta,
   2) otklanjanja posljedica elementarnih nepogoda u iznosu do deset obračunskih vrijednosti koeficijenta.
Član 28
Zaposlenom kojem je mjesto rada u ustanovi koja je u opštini van njegovog prebivališta, a ta ustanova nema organizovan prevoz, može se isplatiti finansijska pomoć u visini do 50% cijene mjesečne karte javnog prevoza, zavisno od broja radnih dana, u skladu sa raspoloživim sredstvima budžeta za tekuću fiskalnu godinu.
Izuzetno od stava 1 ovog člana, ne isplaćuje se finansijska pomoć zaposlenom koji ostvaruje dodatak za rad u ustanovi koja je udaljena više od 5 km od puta gdje nema infrastrukture, nema organizovanog prevoza i nema sopstvenog prevoza do ustanove.
Potvrdu o raspoloživim sredstvima iz stava 1 ovog člana, za svaku fiskalnu godinu, izdaje organ državne uprave nadležan za poslove finansija.
Član 29
Poslodavac je dužan da uplati sredstva solidarnosti u visini od 0,8% na posebni dio zarade za svakog zaposlenog na mjesečnom nivou, na žiro račun Fonda solidarnosti.
Sredstva iz Fonda solidarnosti koristiće se za pomoć zaposlenima kod poslodavca koji su u teškoj materijalnoj situaciji, za pomoć za duže liječenje i kupovinu neophodnih ljekova, stipendiranje učenika i studenata iz najsiromašnijih porodica i dr.
Bliži kriterijumi, način dodjele i korišćenje sredstava za namjene iz stava 2 ovog člana urediće se posebnim aktom komisije iz člana 53 ovog Ugovora.
Član 30
Poslodavac je dužan da prilikom isplate zarade zaposlenom koji je član Sindikata, na žiro račun posebnog fonda Sindikata uplati sredstva od najmanje 0.4% na obračunate bruto zarade.
Sredstva iz stava 1 ovog člana koristiće se za prevenciju invalidnosti i rekreativni odmor članova Sindikata, kao i investicije, u skladu sa posebnim aktom Sindikata.
Član 31
Poslodavac se obavezuje da, u cilju rješavanja stambenih potreba zaposlenih u prosvjeti, na žiro račun posebnog fonda Sindikata uplaćuje iznos koji će ugovorne strane odrediti posebnim sporazumom.
Član 32
Nadležna služba poslodavca dužna je da, na zahtjev zaposlenog, obezbijedi uplatu obustave dijela zarade do 50% (krediti, rate po ugovoru Sindikata za robni kredit, sindikalna članarina, alimentacija).
Poslodavac je dužan da omogući zaposlenom isplatu zarade preko banke koju izabere zaposleni.
Član 33
Sindikat je dužan da jedanput godišnje Ministarstvu dostavi izvještaj o utrošku sredstava iz čl. 29, 30 i 31 ovog Ugovora.
Izvještaj iz stava 1 ovog člana sadrži:
   - iznos uplaćenih sredstava,
   - ukupan iznos utrošenih sredstava,
   - podatke o broju korisnika Fonda solidarnosti,
   - podatke o pružaocima usluga i visini sredstava uplaćenih po osnovu pruženih usluga, i
   - druge podatke od značaja za utrošak sredstava iz stava 1 ovog člana.
Član 34
Poslodavac koji ostvari finansijska sredstva mimo sredstava budžeta, može do 50% tih sredstava koristiti za isplatu drugih naknada zaposlenima koje nijesu utvrđene ovim Ugovorom i propisom kojim se uređuju dodaci na osnovnu zaradu za obavljanje poslova na određenim radnim mjestima u oblasti prosvjete.
Vrste i iznose naknada iz stava 1 ovog člana, kao i uslove za njihovo ostvarivanje utvrđuje ustanova posebnim aktom.
V. DISCIPLINSKA ODGOVORNOST
Član 35
Lakše povrede radne obaveze su:
   1) nepoštovanje radnog vremena;
   2) neuredno ili nesavjesno čuvanje službenih spisa ili podataka koji nemaju karakter povjerljivosti;
   3) neopravdano izostajanje sa posla dva radna dana uzastopno ili dva radna dana u toku šest mjeseci;
   4) nepostupanje u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu;
   5) druge povrede utvrđene kolektivnim ugovorom kod poslodavca, odnosno ugovorom o radu.
Član 36
Teže povrede radne obaveze su:
   1) neizvršavanje ili nesavjesno, neblagovremeno ili nemarno vršenje radne obaveze, odnosno ako zaposleni neopravdano odbije da izvrši obaveze predviđene ugovorom o radu;
   2) nepravilno raspolaganje povjerenim sredstvima;
   3) zloupotreba položaja ili prekoračenje ovlašćenja;
   4) odavanje poslovne tajne utvrđene aktom poslodavca;
   5) povreda radnih obaveza koja ima teže posljedice za poslodavca;
   6) psihičko zlostavljanje ili ponižavanje drugog zaposlenog, sa ciljem ugrožavanja njegovog ugleda, ličnog dostojanstva i integriteta (mobing);
   7) nesavjestan odnos prema imovini poslodavca ili pričinjena materijalna šteta većih razmjera utvrđena aktom poslodavca; i
   8) druge povrede utvrđene kolektivnim ugovorom kod poslodavca, odnosno ugovorom o radu.
VI. OTKAZ UGOVORA O RADU
Član 37
Pored razloga utvrđenih zakonom, poslodavac može otkazati ugovor o radu zaposlenom i u sljedećim slučajevima:
   1) ako je zaposleni bez znanja poslodavca, a suprotno zaključenom ugovoru o radu, povrijedio prava i obaveze o zabrani konkurencije;
   2) ako je povrijedio propise kojima se uređuje zaštita i zdravlje na radu i time izazvao opasnost po sopstveno ili zdravlje drugih zaposlenih, odnosno ako je došlo do teže povrede na radu, profesionalnog oboljenja ili bolesti u vezi sa radom;
   3) nasilničkog, nedoličnog ili uvredljivog ponašanja prema strankama ili zaposlenima;
U slučaju iz stava 1 tačka 2 ovog člana poslodavac će u pisanoj formi prethodno upozoriti zaposlenog o postojanju razloga za otkaz ugovora o radu, ostavljajući mu rok od pet radnih dana da se po istom izjasni u pisanoj formi.
Upozorenje iz stava 2 ovog člana poslodavac dostavlja u pisanoj formi na mišljenje sindikatu čiji je zaposleni član, koji je dužan da se izjasni u pisanoj formi, u roku od pet radnih dana po prijemu upozorenja.
U slučajevima iz stava 1 tač. 3 i 4 ovog člana poslodavac može otkazati ugovor o radu bez poštovanja otkaznog roka od 30 dana od dana dostavljanja odluke o prestanku radnog odnosa.
VII. PRESTANAK POTREBE ZA RADOM ZAPOSLENOG
Član 38
Poslodavac je dužan, kad utvrdi da je prestala potreba za radom zaposlenih zbog tehnoloških, ekonomskih ili organizacionih promjena, da sačini program ostvarivanja prava zaposlenih za čijim je radom prestala potreba, u skladu sa zakonom.
Član 39
Pod tehnološkim, ekonomskim i organizacionim promjenama, usljed kojih može da prestane potreba za radom zaposlenog smatraju se:
   - smanjenje obima rada (broja odjeljenja ili broja časova nastave, odnosno broja učenika, ukidanje radnog mjesta ili smanjenja broja izvršilaca na određenim poslovima),
   - uvođenje novih oblika organizacije rada i novih obrazovnih programa, promjene u obrazovnom programu, usljed čega se smanjuje broj zaposlenih,
   - udruživanje, preseljenje ili ukidanje ustanove, odnosno područnog odjeljenja, kao i druge promjene statusa ustanove usljed kojih se smanjuje broj zaposlenih.
Član 40
Program rješavanja statusa zaposlenih za čijim je radom prestala potreba sadrži predlog mjera, i to naročito:
   - raspoređivanje na druge poslove,
   - rad kod drugog poslodavca,
   - prekvalifikaciju ili dokvalifikaciju, i
   - druge mjere u skladu sa kolektivnim ugovorom kod poslodavca i ugovorom o radu.
Program iz stava 1 ovog člana sadrži podatke o zaposlenima za čijim je radom prestala potreba, poslove koje obavljaju, kvalifikacionu strukturu, godine starosti i mjere koje će se preduzeti za njihovo zapošljavanje.
Član 41
Ako su bračni, odnosno vanbračni supružnik ili partner u zajednici života lica istog pola, zaposleni u ustanovama, poslodavac može samo jednog od njih proglasiti za lice za čijim je radom prestala potreba usljed uvođenja tehnoloških, ekonomskih ili organizacionih promjena.
Član 42
Utvrđivanje zaposlenih za čijim je radom prestala potreba vrši se na osnovu:
   1) kvaliteta obavljenog posla; i
   2) doprinosa u radu zaposlenog.
Kvalitet obavljenog posla zaposlenog utvrđuje se na osnovu rezultata u radu, i to:
   - za natprosječne rezultate - 35 bodova,
   - za prosječne rezultate - 25 bodova,
   - za minimalne rezultate - 15 bodova.
Rezultate rada nastavnog i vannastavnog osoblja utvrđuje komisija po prethodno pribavljenom mišljenju nadležnih stručnih organa ustanove.
Komisija iz stava 3 ovog člana, prilikom procjene rezultata rada, uzima u obzir i nalaze i mišljenja nadzorne službe Zavoda za školstvo, odnosno Centra za stručno obrazovanje o radu zaposlenog nastavnika u proteklom periodu.
Komisiju iz stava 3 ovog člana čine dva predstavnika ustanove i dva člana reprezentativnog sindikata.
Rezultati rada utvrđuju se za period od najmanje godinu dana prije pokretanja postupka za utvrđivanje viška zaposlenih.
Doprinos u radu zaposlenog utvrđuje se na osnovu ostvarenih rezultata u radu, uspjeha učenika na takmičenjima, godina radnog iskustva i stepena ostvarenog plana rada za period od najmanje godinu dana prije pokretanja postupka za utvrđivanje viška zaposlenih.
Doprinos u radu vrednuje se na sljedeći način:
   - za izuzetan doprinos - 30 bodova,
   - za prosječan doprinos - 20 bodova,
   - za minimalan doprinos - 10 bodova.
Godine radnog iskustva se vrednuju:
   - za svaku godinu radnog iskustva - 1 bod,
   - za svaku godinu radnog iskustva u obrazovanju - dodatnih 1 bod.
Član 43
Na osnovu kriterijuma predviđenih ovim Ugovorom i programom, komisija iz člana 42 ovog Ugovora utvrđuje rang listu zaposlenih za sve poslove, odnosno grupe poslova za koje je utvrđeno da je potreban manji broj izvršilaca od broja izvršilaca predviđenog aktom o organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta.
Na osnovu sačinjene rang liste, direktor ustanove rješenjem utvrđuje zaposlene koji su višak sa najmanjim brojem bodova sa rang liste.
VIII. USLOVI ZA RAD SINDIKATA
Član 44
Poslodavac je dužan da obezbijedi poštovanje sljedećih prava za rad i djelovanje reprezentativnog sindikata:
   - pravo na organizovanje,
   - pravo na učešće u sindikalnim aktivnostima na lokalnom, državnom i međunarodnom nivou,
   - nepovredivost sindikalnih fondova, imovine, sindikalnih prostorija, sindikalne pošte i telefonskih razgovora,
   - pristup medija sindikalnim prostorijama.
Član 45
Poslodavac je dužan da omogući reprezentativnom sindikatu djelovanje u skladu sa njegovom ulogom i zadacima, i to da:
   - pokreće inicijative, podnosi zahtjeve i predloge i zauzima stavove,
   - prilikom donošenja odluka od značaja za materijalni, ekonomski i socijalni položaj zaposlenih razmotri mišljenje i predlog sindikata i da se u odnosu na njih opredijeli,
   - zatraži i razmotri mišljenje i predloge sindikata prije donošenja odluke od bitnog značaja za profesionalne i ekonomske interese zaposlenih i otpuštanja zaposlenih po osnovu tehnoloških viškova,
   - blagovremeno, a najkasnije pet dana prije održavanja sjednica obavijesti predstavnike sindikata na odgovarajućem nivou radi prisustvovanja sastancima organa poslodavca,
   - blagovremeno, a najkasnije pet dana prije održavanja sjednice reprezentativnom sindikatu, odnosno predsjedniku sindikalne organizacije uruči poziv sa materijalima radi prisustvovanja sjednicama organa upravljanja.
Član 46
Pored obaveze informisanja u skladu sa Zakonom o radu, poslodavac je dužan da jednom godišnje informiše reprezentativni sindikat na odgovarajućem nivou o:
   - planiranom uvođenju tehnoloških, ekonomskih ili organizacionih promjena i programu ostvarivanja prava zaposlenih za čijim radom prestaje potreba,
   - spisku zaposlenih, njihovom radnom statusu i kvalifikacionoj strukturi, broju stručno i nestručno zastupljenih časova nastave.
Član 47
Poslodavac je dužan da predstavniku reprezentativnog sindikata koji sindikalnu aktivnost ne obavlja u punom radnom vremenu (profesionalno), na osnovu obavještenja datog u pisanoj formi, najmanje tri dana prije njegovog odsustva, omogući izostanak sa rada uz naknadu zarade zbog prisustvovanja sindikalnim sastancima, seminarima, sindikalnoj edukaciji, kursevima, kongresima i konferencijama u zemlji i inostranstvu, u trajanju od 20 sati mjesečno.
Član 48
Predsjednici sindikalnih organizacija - članica Sindikata, imaju pravo na mjesečnu neto naknadu radi obavljanja sindikalnih aktivnosti, i to:
   - ako sindikalna organizacija broji do 20 članova - u visini od 25% obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - ako sindikalna organizacija broji do 60 članova - u visini od 35% obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - ako sindikalna organizacija broji do 100 članova - u visini od 45% obračunske vrijednosti koeficijenta,
   - ako sindikalna organizacija broji preko 100 članova - u visini od 55% obračunske vrijednosti koeficijenta.
Član 49
Poslodavac može na zahtjev sindikata obezbijediti profesionalno obavljanje funkcije predstavniku reprezentativnog sindikata tako što zarada, naknada zarade i ostala primanja padaju na teret poslodavca.
Uslovi, način i postupak profesionalizacije rada reprezentativnih sindikalnih predstavnika urediće se posebnim aktom između ugovornih strana ovog Ugovora.
Član 50
Predstavnik reprezentativnog sindikata na odgovarajućem nivou, za vrijeme obavljanja sindikalnih aktivnosti i šest mjeseci nakon obavljanja sindikalnih aktivnosti, ne može biti pozvan na odgovornost u vezi sa obavljanjem sindikalnih aktivnosti, proglašen kao zaposleni za čijim radom je prestala potreba, raspoređen na drugo radno mjesto kod istog ili drugog poslodavca ili na drugi način doveden u nepovoljniji položaj, ukoliko postupa u skladu sa zakonom i ovim Ugovorom.
Predstavnik reprezentativnog sindikata na odgovarajućem nivou koji sindikalnu aktivnost obavlja puno radno vrijeme (profesionalno) na osnovu sporazuma između potpisnika ovog ugovora ima pravo da se po prestanku sindikalne funkcije vrati na radno mjesto koje je obavljao prije odlaska na funkciju, a ukoliko to radno mjesto ne postoji na drugo radno mjesto koje odgovara njegovoj stručnoj spremi.
Član 51
Poslodavac obezbjeđuje da se sredstava koja zaposleni koji su članovi reprezentativnog sindikata, od zarade odnosno naknade zarade izdvajaju za sindikalnu članarinu, uplaćuju na račune reprezentativnih sindikata na odgovarajućim nivoima, u skladu sa aktima sindikata.
Poslodavac je dužan da dva puta godišnje, na zahtjev reprezentativnog sindikata, dostavi ažurirani spisak zaposlenih-članova tog sindikata kojim je, shodno aktima iz stava 1 ovog člana izvršio obustavu sindikalne članarine.
Postupak rješavanja individualnih radnih sporova koji nastaju u ostvarivanju prava zaposlenog iz rada i po osnovu rada, kao i kolektivnih radnih sporova koji nastaju u postupku zaključivanja, primjene, izmjene i dopune ovog Ugovora i ostvarivanja prava na sindikalno organizovanje, mogu se povjeriti miritelju, odnosno arbitru, u skladu sa zakonom kojim se uređuje mirno rješavanje radnih sporova.
IX. ZAKLJUČIVANJE I SPROVOĐENJE UGOVORA
Član 52
Ovaj Ugovor smatra se zaključenim kad ga u istovjetnom tekstu prihvate i potpišu obje ugovorne strane.
Član 53
Ugovorne strane obrazuju komisiju za sprovođenje, praćenje, primjenu i tumačenje ovog Ugovora, na paritetnoj osnovi, od tri predstavnika svake ugovorne strane.
Članovima komisije iz stava 1 ovog člana pripada naknada koja se utvrđuje u skladu sa posebnim aktom potpisnika ovog Ugovora.
Član 54
Komisija iz člana 53 stav 1 ovog Ugovora donosi odluke i daje tumačenja i mišljenja u vezi sa primjenom ovog Ugovora.
Odluke, tumačenja i mišljenja komisije iz člana 53 stav 1 ovog člana su obavezujuće za ugovorne strane i poslodavca.
Način rada i odlučivanja komisije iz člana 53 stav 1 ovog člana uređuje se poslovnikom komisije.
Član 55
Izmjene i dopune ovog Ugovora vrše se na način i po postupku po kojem je zaključen.
Svaka od ugovornih strana može zahtijevati izmjenu i dopunu Ugovora.
U slučaju iz stava 1 ovog člana, ugovorne strane su dužne da u roku od tri mjeseca pristupe pregovorima za izmjenu ovog ili zaključivanje novog Ugovora.
Ako u roku od dva mjeseca od početka pregovora ne postignu sporazum, ugovorne strane saglasne su da se pokrene postupak pred Agencijom za mirno rješavanje radnih sporova.
X. ZAVRŠNE ODREDBE
Član 56
Ovaj Ugovor zaključuje se na neodređeno vrijeme.
Član 57
Danom stupanja na snagu ovog Ugovora prestaje da važi Granski kolektivni ugovor za oblast prosvjete ("Službeni list CG", br. 10/16, 76/19, 151/22, 46/24, 92/24 i 104/25).
Član 58
Ovaj Ugovor stupa na snagu danom objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore".
Ovaj Ugovor zaključen je 30. novembra 2025. godine.
Broj: 21-04-011/25-12133/2
Podgorica, 30. novembra 2025. godine
Vlada Crne Gore
Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija
Ministarka,
prof. dr Anđela Jakšić-Stojanović, s.r.
Broj: 628
Podgorica, 30. novembra 2025. godine
Sindikat prosvjete Crne Gore
Predsjednik,
mr Radomir Božović, s.r.